Forteens

สื่อเด็ก...ใครว่าไม่สำคัญ

เสริมสุขกับสสส.

ผศ.ดร.วิราสินี พิพิธกุล ผู้อำนวยการสำนักรณรงค์สื่อสารสาธารณเพื่อสังคม(สสส.)

ในปัจจุบันต้องยอมรับว่าสื่อมีผลต่อเด็กมาก จากงานวิจัยที่สสส.ใช้เป็นฐานความคิดในการพัฒนาสื่อเด็ก พบว่า สื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ 1 ใน 4 แหล่งพัฒนาการเติบโตของเด็กเป็นผู้ใหญ่ นอกเหนือจากครอบครัว เพื่อนและชุมชน

ถ้าเทียบสัดส่วนการเรียนรู้ที่เด็กใช้แล้ว จะพบว่า สื่อมีสัดส่วนมากที่สุด

ยิ่งกว่านั้น สื่อเด็กยังมีผลในเชิงพัฒนาการเรียนรู้ทางสมอง ทางทักษะที่จะใช้ชีวิตอยู่ร่วมในสังคม เรื่องคุณธรรมจริยธรรม รวมทั้งการทำให้เด็กมีความอดทน และมีความกล้าที่ฝ่าฟันอุปสรรคความยากทั้งหลาย

หากจะพูดถึงความสำคัญแล้ว สามารถแยกออกได้ดังนี้

1. สื่อมีประโยชน์ในแง่เป็นเครื่องมือ เสริมพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็ก สื่อเด็กจะช่วยทำให้เด็กได้เรียนรู้โลกกว้าง เรียนรู้ความเป็นไปของโลก

2. เป็นเพื่อนเด็ก ทุกวันนี้ในสังคมที่เป็นเติบโตเร่งรัด เด็กไม่มีโอกาสอยู่กับพ่อแม่ สื่อที่ดีจะเป็นเพื่อนเด็กได้

อย่างไรก็ตาม ต้องยอมรับว่าจำเป็นต้องมีการควบคุมการนำเสนอของสื่อ เนื่องจากเด็กใช้สื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ จึงจำเป็นต้องช่วยกันส่งเสริมให้สื่อเด็กมีคุณภาพ เหมาะสมับพัฒนาการ และสอดคล้องกับชีวิตของเด็ก

ในปัจจุบัน สื่อเด็กที่ปรากฏว่าในรายการโทรทัศน์ แม้จะพยายามบอกว่าเป็นรายการเด็ก แต่เนื้อหา และความเป็นจริงไม่สอดคล้องกับพัฒนาการเรียนรู้ของเด็ก เพราะมีภาพการใช้ความรุนแรง และเป็นรายการที่ผู้ใหญ่ทำให้เด็กดู จึงไม่สอดคล้องกับการเติบโตของเด็กจริงๆ

หากเปรียบเทียบสื่อเด็กในทีวีบ้านเรากับต่างประเทศแล้ว จะเป็นคนละอย่างเลย เช่น อังกฤษ มีการส่งเสริมสื่อเด็กอย่างจริงจัง โดยมีช่องสำหรับเด็กแล็ก และเด็กวัยรุ่น

มิใช่มีแต่สื่อทีวีหรือวิทยุ แต่ยังมีสื่อทางอิเล็กทรอนิกส์ อาทิ อินเตอร์เน็ต เกมออนไลน์ ถึงแม้เกมเหล่านั้นจะมีประโยชน์ในแง่กระตุ้นในเรียนรู้ แต่เป็นสื่อที่ต้องควบคุม

ขณะนี้ มีการรวมตัวของกลุ่มพ่อแม่ผู้ปกครองที่บริโภคสื่อ รวมทั้งหน่วยงานทางสังคม จัดตั้งเป็นเครือข่ายสื่อเด็ก เพื่อขับเคลื่อนสังคมให้ช่วยกันดูแลสื่อเด็ก ให้ออกมาในทางสร้างสรรค์ และเป็นประโยชน์กับเด็กให้มากที่สุด นอกจากนั้น รัฐบาลควรสนับสนุนให้เกิด กสช. โดยเร็วเพื่อช่วยกันจัดระบบสื่อโดยเฉพาะวิทยุโทรทัศน์ จะได้มีพื้นที่สำหรับเด็กโดยตรง

ความจริงทุกรัฐบาลมีนโยบายรองรับมาตลอด แต่ควรนำมาดำเนินการให้จริงจังมากขึ้น

สื่อเด็กไม่ได้มีเฉพาะโทรทัศน์ วิทยุ แต่มีทางเลือกมากมาย ดังนั้น จึงส่งเสริมให้เด็กเข้ามาเรียนรู้ด้วยตัวเอง การมีสื่อที่เด็กทำด้วยตัวเองและมีส่วนร่วม เปิดพื้นที่ให้เด็กเข้ามาทำเอง ถือว่า สำคัญสำหรับผู้ใหญ่ที่จะส่งเสริมพัฒนาของลูกๆ หลานๆ เราทุกคน

 

ขอขอบคุณ หนังสือพิมพ์ข่าวสด